Trafik kuralları mal ve can güvenliğinin sağlanması trafik düzenin etkin verimli ve belli düzende olmasını teminen konulan kurallardır. Kural ihlaline karşılık idari para cezası, trafik ceza puanı ve kural ihlalinin durumuna göre hapis cezası ile de karşılaşmak mümkündür.

2021 yılı trafik cezalarında en düşük ceza, taşıma sınırı üstünde yolcu alan sürücülere 113 lira olarak belirlenmiştir. En yüksek ceza ise “muayene istasyonlarına verilen” 35 bin 699 lira ile işletme şartlarına uymadan araç muayene etmeyi üçüncü kez tekrarlayanlar için uygulanacak. 2021 trafik cezaları detaylarını sizin için derledik.  İşte sizler için derlediğimiz trafikte en çok yapılan kural ihlalleri ve cezaları:

Trafik Ceza Puanı Hakkında Daha Fazla Detaya Ulaşmak İçin Hemen Ziyaret Et

Alkollü Araç Kullanma Sınırı

Hususi otomobil sürücüleri için 0.50 promil diğer araç sürücüleri için 0.20 promil limit olarak esas alınmaktadır. Bu oranların aşılması halinde idari yaptırım uygulanmaktadır.

2021 Alkollü Araç Kullanma Cezası

Alkollü araç kullanma cezası 2021 itibarıyla artarak; ilk seferde 1.339 TL, ikinci seferde 1.679 TL, 3 ve daha fazlasında ise 2.473 TL olarak belirlenmiştir. Alkollü araba kullanmaya para cezasıyla birlikte 20 ceza puanı da verilmektedir. Geriye doğru beş yıl içinde;1.defasında 6 ay, ikinci defasında 2 yıl, 3 ve fazlasında 5’er yıl sürücü belgesine (ehliyet) el konulur.  Bu şekilde ehliyetine 2 yıl süreyle el konulan sürücüler sürücü davranışlarını geliştirme eğitimine; beş yıl süreyle ehliyetine el konulan sürücüler ise psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar. 1,00 promilin üzerinde alkollü olduğu tespit edilenler veya yasal sınırların üzerinde alkollü olarak trafik kazasına sebebiyet veren sürücüler hakkında ayrıca TCK’nın 179’uncu maddesinden de işlem yapılmak üzere mahkemeye sevk edilir. (TCK 179 maddesi 3 aydan 2 yıla kadar hapis cezası öngörmektedir.) (ceza maddesi 48/5)

2021 Emniyet Kemeri Takmama cezası

Yapılan uygulamalarda emniyet kemeri takmadığı anlaşılan yolculara ve şoföre bireysel olarak ceza yazılır. Yolcular için yazılan ceza araç veya ruhsat sahibine değil, kemeri takmayan kişiye yani yolcuya / yolculara yazılır. Otobüste gerçekleşen seyahatlerde de aynı durum söz konusudur. Kemer takmayan yolculara ayrı ayrı ceza yazılır. 2021 kemer takmama cezası 144 TL dir. Şoförün kemer takmaması durumunda şoföre ayrıca 15 ceza puanı verilir. (ceza maddesi 78/1-a)

2021 Ters Yön Cezası

Aksine bir işaret veya yönlendirme olmadıkça ters yönde araç kullanan sürücülere 1.339 TL para cezası verilir. (ceza maddesi 46/2-h)

Kırmızı Işıkta Geçme Cezası

Trafikte en fazla yapılan kural ihlallerden biri olan kırmızı ışıkta geçmenin cezası 2021 yılında 314 TL dir. Yapılan son düzenlemelerle, bir sürücü eğer 3 defa kırmızı ışık ihlali yaparsa, ehliyetine 30 gün boyunca el koyulabilmektedir. (Geriye doğru 1 yıl içinde; 3.defada 30 gün, 6.defada 45 gün, 9.defada 60 gün ehliyete el konulur.) Ehliyeti alınan sürücü bu süre boyunca trafiğe çıkamaz. Ayrıca sürücüye 20 ceza puanı verilir. (ceza maddesi 47/1-b)

Hız Sınırlarına Uymama Cezası

Hız sınırı ihlallerinde cezalar ihlalin yüzdesine göre değişir. Ceza kesilmesi için hız sınırının en az %10 ihlal edilmesi gerekir. Ceza miktarları şu şekildedir: hız sınırını yüzde 10 ve yüzde 30 arası aşma cezası: 314 TL + 10 ceza puanı, yüzde 30 ve yüzde 50 arası aşma cezası: 652 TL + 15 ceza puanı, hız limitini yüzde 50’den fazla aşma cezası: 1.339 TL + 15 ceza puanı verilir. (ceza maddesi 51/2-a, 51/2-b, 51/2-c )

Trafik İşaretlerine Uymamak

2021 yılı trafik işaretlerine uymama cezası 314 TLdir. Ayrıca 20 ceza puanı verilir. (ceza maddesi 47/1-a)

Seyir Esnasında Cep Telefonu İle Konuşmak

Seyir esnasında cep telefonunu kullanan sürücülere 314 TL para cezası verilir. Ayrıca sürücüye 10 ceza puanı da verilir. (ceza maddesi 73/c)

Öndeki Aracı Yakın Takip, Takip Mesafesine Uymamak

Öndeki aracı izlerken hız ve kullanılan aracın yük ve teknik özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle, görüş, hız, hava durumu, yükü göz önünde bulundurulmaksızın güvenli mesafeyi bırakmamanın cezası 144 TL dir. Para cezasıyla birlikte sürücüye 20 ceza puanı verilir. (ceza maddesi 56/1-c)

Kış Lastiği Kullanmama Cezası

Zorunlu olduğu halde kış lastiği takmamış olanlara 835 TL para cezası ve 10 ceza puanı verilir. Ayrıca kış lastiği konulu makalemize buradan ulaşabilirsiniz.  (ceza maddesi 65/A)

Çakar Kullanımı Cezası

Yetkisi olmadığı halde aracında “çakar” tabir edilen ışıklı/sesli uyarı sistemlerini kullanan kişilere 1.339 lira ceza kesilecek. Ayrıca, üzerinde “çakar” bulunan başkasına ait bir aracı kullanan kişinin tespiti halinde ise sürücü ve araç sahibine aynı miktar ceza ayrı ayrı uygulanacak. Böylece sürücü ve araç sahibi toplam 2 bin 678 lira ödemek zorunda kalacak. (ceza maddesi 26/2)

Ehliyetsiz Araç Kullanma cezası

Ehliyetsiz araç kullanırken yakalanan kişiye 2 bin 698 TL ceza yazılır. Araç sahibi başka bir kişi ise araç sahibine aracını ehliyeti olmayan birisine kullandırmaktan aynı miktar ceza yazılır. Araç sahibi aynı kişi ise iki tane 2 bin 698 TL yani toplam 5.396 TL Para cezası kesilir. (ceza maddesi 36/3-a)

2021 Trafik Cezaları Çok Sorulanlar

Her ne kadar daha fazla trafik ceza maddesi olsa da sizin için en çok sorulan trafik cezalarını derledik. En çok ihlal edilen trafik kuralları için 2021 trafik cezalarına maddeler halinde aşağıdan ulaşabilirsiniz.

Engellilere ait alanlara park edenlere 288 lira para cezası ve 10 ceza puanı verilir. (ceza maddesi 61/1-o)

Araç yükleme kurallarına uymayanın cezası 300 liradan 6 bin 754 liraya kadar değişecek.  (ceza maddesi 65/1-d, 65/1-f, 65/1-g, 65/1-h)

Plakada değişikliğin cezası 551 lira

Araçlarına nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan, öngörülen sayıda tescil plakası takmayan, farklı okunması veya okunmamasını sağlayacak şekilde tescil plakasında değişiklik yapanlara 551 lira ceza kesilecek. (ceza maddesi 23/3-a-1)

Takograf ve taksimetre kullanmayan, emniyetsiz araç kullanan, yaya veya okul geçitleri ile kavşak giriş ve çıkışlarına yaklaşırken yavaşlamayan ve buralardan geçmek üzere olan yayalara öncelik vermeyenler 652 lirayla cezalandırılacak. (ceza maddesi 74/b, 31/1-b,  )

Uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin kullanılıp kullanılmadığını ya da alkolün kandaki miktarını tespit amacıyla kolluk kuvvetlerince teknik cihazlar kullanılmasını kabul etmeyenlere 3 bin 836 lira ceza uygulanacak. (ceza maddesi 48/9)

Radarların yerini belirleyen veya sürücüyü ikaz eden cihazları imal veya ithal edenler 4 bin 67 lirayla cezalandırılacak. (ceza maddesi 51/5-a)

Drifte 6 bin 700 lira ceza (ceza maddesi 67/1-d)

Sahte ya da başka bir araca ait plakayı takan veya kullananlar, 6 bin 129 lira cezayı ödemek zorunda olacak. Drift/spin atarak trafiği tehlikeye düşürenlere 6 bin 687 lira ceza kesilecek. Ayrıca TCK 204 maddesi gereği mahkemeye sevk edilir. (ceza maddesi 23/5-b)

Uyuşturucu veya uyarıcı madde alarak, araç kullanan şahıslar 6 bin 909 lirayla cezalandırılacak. (ceza maddesi 48/8)

Yükümlülüklerini yerine getirmeyen sigorta şirketlerine 10 bin 195 lira ceza kesilecek. (ceza maddesi 101)

Yetkisiz olarak tescil plakası basan veya dağıtanlar, 13 bin 374 lirayla cezalandırılacak. (ceza maddesi 131/6-a, 131/6-b)

Araç tesciline yetkili bayilerin belirlenen usul ve esaslara aykırı hareket etmesinin bedeli 22 bin 823 lira olacak. (ceza maddesi 22)

Kaynak:

2021 Trafik Cezaları Tam Liste

29.12.2020 tarihli Resmi Gazete

İlgili ceza maddesi parantez içinde verilmiştir. 2918 sayılı Trafik Kanunundan kontrol edilebilir. (Kanun maddesinden sadece kural/ceza tanımına ulaşılabilir. Güncel 2021 trafik cezaları için yukarıdaki listeden ulaşabilirsiniz.)

Kabahatler Kanununun 17/7 maddesinde “İdarî para cezaları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere o yıl için 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi hükümleri uyarınca tespit ve ilân edilen yeniden değerleme oranında artırılarak uygulanır. Bu suretle idarî para cezasının hesabında bir Türk Lirasının küsuru dikkate alınmaz. Bu fıkra hükmü, nispi nitelikteki idarî para cezaları açısından uygulanmaz.” denilmektedir. Buna göre her yıl yeniden değerleme oranına göre artışla yaşanmaktadır.

İdari para cezaları kabahat niteliğindeki fiillerine karşı verilir. Bundan dolayı para cezası ödenmezse kişiye hapis cezası verilemez. İdari para cezası ödenmezse, cezanın tahsili için kişiye icra işlemleri başlatılabilir. İdari para cezası kişiye verilen cezadır. Her ne kadar kişi adına bir borç olsa da kişinin ölümü ile borç sona erer. Varislerine borç kalmaz. Anayasamızda belirtilen Ceza sorumluluğu şahsiliği ilkesi gereği kişiyle birlikte sona erer. 

İdari para cezası, adli sicil kaydına (sabıka kaydına) işlemez. İdari para cezaları kabahat niteliğindeki suçlar için verilir. İdari para cezalarına örnek vermek gerekirse, trafik cezaları, yoklama kaçağı vb nedeniyle Askeri Ceza Kanunu gereği verilen cezalar, Ulaştırma Bakanlığınca yetki belgesiz araçlara verilen cezalar, Karayollarınca verilen araç tonaj cezaları, SGK tarafından işverene kesilen cezalar, imar nedeniyle belediye tarafından verilen cezalar sayılabilir.

İdari Para Cezasını Ödeme

İdari kurumları tarafından verilen İdari para cezası ödenmediğinde borçlunun hapse girmesi gibi bir durum söz konusu olamaz. Kişinin ekonomik durumunun ödemeye imkân vermemesi halinde, para cezasının, ilk taksitini peşin ödemek şartıyla, bir yıl içinde ve dört eşit taksit halinde ödenmesine karar verilebilir. Bunun için ilgili vergi dairesine müracaat etmek gerekmektedir. Taksitlerin zamanında ve tam olarak ödenmemesi halinde, idarî para cezasının kalan kısmının tamamı tahsil edilir. Para cezasını ceza tebliği sonrası 15 gün içinde ödeyen kişiden ceza miktarının dörtte üçü tahsil edilir. Yani 15 gün içinde ceza ödenmesi durumunda ceza miktarında %25 indirim yapılır.

Ödeme süresinin son gününün resmi tatile denk gelmesiyle, tatili takip eden ilk iş günü mesai bitimine kadar ödeme süresi uzar. Bu süre içerisinde ödenmeyen para cezalarına, ödeme süresinin bittiği tarihten itibaren gecikme zammı ve cezası (gecikme faizi) uygulanır. Süresinde ödenmeyen para cezasının gecikme faizi, ödeme süresinin dolmasıyla itibaren başlar.

Ne Zaman Ödenmelidir?

Özel kanunlarında ödeme süresi belirtilmemiş idari para cezalarının, Kabahatler Kanununa göre ceza verilen kişiye tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde ödenmesi gerekmektedir. Ceza tutanağında yasal olarak ödeme süresi belirtilmektedir. Bazı kurumlarca farklı bir ödeme tarihi (7 gün, 15 gün gibi) verilebileceğinden mutlaka ceza tutanağı kontrol edilmelidir. Yasal olarak ceza düzenleyen kurum bu durumu kişiye belirtmek zorundadır.

İdari Para Cezası Gecikme Faizi Ne Kadar?

Ödenmeyen cezalar için ödeme süresi sonunda gecikme zammı uygulanmaya başlamaktadır. Aylık oran belli aralıklarla Cumhurbaşkanlığınca yayımlanmaktadır. Yayımlanan orana göre ceza tutarına ekleme yapılarak borç tahsil edilecektir. 1947 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile gecikme zammı aylık %1.6 olarak belirlenmiştir. Resmi gazetede yayımlanan ilgili karara ulaşmak için tıklayın.

İdari Para Cezasına İtiraz Süresi Nedir?

İdari para cezalarına karşı itiraz yolu, 5326 Sayılı Kabahatler Kanunu madde 27’de düzenlenmiştir. Bu maddeye göre idari kararlara karşı, kararın tebliğ tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. 15 günlük süre ceza kararının ilgili kişi eline ulaşmasından itibaren başlar. Ancak kişiye ulaşılamaması durumunda muhtar, varsa apartman görevlisi, iş yeriyle iş yerinde görevli birisine, onlara da ulaşamaması durumunda kurum kararı kendi ilan (web sitesinde, kurum panosunda veya gazetede) ederek kararı tebliğ eder. Bu şekilde de karar tebliğ edilmiş sayılır. Mücbir bir sebep nedeniyle bu sürenin geçirilmiş olması halinde, mücbir sebebin ortadan kalktığı tarihten itibaren en geç yedi gün içinde karara karşı başvuruda bulunulmalıdır. Bu başvuru, kararın kesinleşmesini engellemez; ancak, mahkeme yerine getirmeyi durdurabilir.

İdari Para Cezasına Nereye İtiraz Edilir?

5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na göre idari para cezalarına karşı itiraz için Sulh Ceza Hakimliği‘ne müracaat edilebilir. Şayet para cezası ile birlikte başkaca bir yaptırım kararı da verilmişse, örneğin para cezasıyla birlikte ayrıca yıkım cezası verilmişse, İdare Mahkemesi itiraz edilmelidir. Böyle durumlarda idare mahkemesine işlemin iptali için dava açılması gerekmektedir. Diğer taraftan bazı idari kurumların verdiği para cezalarına özel kanunlarındaki hükümler gereği idare mahkemesine iptal davası açmak gerekir. Örneğin, SGK tarafından verilen idari para cezaları.

İdari para cezasına itirazlarında “genel tavsiyemiz” öncelikle cezanın ödenmesidir. Cezanın tebliğ sonrası 15 gün içinde ödenmesiyle ceza tutarında %25 indirim yapılmaktadır. Böylece indirimden faydalanılır. Ödemeyle kişinin itiraz hakkı düşmez. Yapılan itiraz sonucu mahkemenin kişiyi haklı bulmasıyla ödemiş olduğu tutar kendisine iade edilir. Yok eğer mahkeme idareyi haklı bulur ise yani kişinin talebini reddederse kişi cezayı indirimli ödemiş olur. 

Trafik Para Cezası Karşı Nereye İtiraz Edilir? İtiraz Süresi Nedir?

Trafik para cezalarına karşı itiraz mercii Sulh Ceza Hakimliği‘dir. Fakat, trafik para cezalarıyla birlikte aracın da trafikten men edilmesi veya ehliyete el koyma gibi bir karar da verilebilir. Böyle bir karar verilmişse, yetkili mahkeme Sulh Ceza Hakimliği değil, kararı veren polis biriminin bulunduğu yerdeki İdare Mahkemeleridir. İdare Mahkemesi, hem trafik para cezasının hem de yaptırım kararının iptali açısından yetkili mahkemedir. Dava açama süresi ise kararın( trafikten men, Sürücü Belgesinin (Ehliyetin) Geçici Olarak Geri Alınması vs) ilgili kişiye tebliğinden itibaren 60 gündür.

İdari Para Cezaları Nereye Ödenir?

İdari para cezaları, genel olarak mal müdürlüklerine yani vergi dairelerine ödenir. Ancak bazı kurumlar tarafından verilen idari para cezaları, cezayı veren kurum tarafından tahsil edilmektedir. Kanunla, karmaşaya yol açmaması için, cezanın kişiye tebliğ edildiğinde nereye ödeneceğinin de kişiye bildirilmesini zorunlu kılınmıştır. Genelde ceza tutanağının arkasında itiraza dair süreç ve başvurulacak kurumlar belirtilir. Trafik cezaları, vergi dairelerine, bankaya veya PTT’ye ödenebilir. Birçok para cezası vergi daireleriyle birlikte bankalarca online olarak veya Ptt şubeleri aracılığıyla ödenebilmektedir.

Kaynak:

5326 sayılı Kabahatler Kanunu

213 sayılı Vergi Usul Kanunu

Gelir İdaresi Başkanlığının gecikme zammı tablosu

30.12.2019 tarihli 1947 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı

2020 – 2021 Yılı Kış Lastiği Uygulaması Ne Zaman Başlıyor?

Soğuk havalarda yaz lastiklerinin kullanımı ile birlikte, lastiklerin yapısı gereği sertleşerek tutunum kabiliyetlerinde düşüşler meydana gelir. Kışlık lastiklerin ise kimyasal özellikleri itibariyle hava sıcaklığının 7 derecenin altında olduğu zamanlarda çamurlu zeminlerde, kuru asfalt, kar ve buzda daha iyi tutunma sağlar. Bundan dolayı daha güvenli sürüş imkânı edilir.

Kanunen kışlık lastik uygulaması her yıl 1 Aralık ile 1 Nisan tarihlerinde uygulanmaktadır. İllerde, kışlık lastik uygulaması yapılıp yapılmayacağı ortalama sıcaklıklar dikkate alınarak valiliklerce belirlenerek kışlık lastik uygulaması öncesinde veya sonrasında birer ay arttırılabiliyor.

Hususi Araçlarda Kış Lastiği Zorunlu Mu?

Kış Lastiği Takması Zorunlu Araçlar Hangileri?

Türkiye’de tescil edilmiş olsun veya olmasın, ülkemiz karayolunu kullanan kamyon, çekici, tanker ve otobüs gibi araçların tahrikli dingilleri üzerindeki tüm lastiklerinin; kamyonet, minibüs ve otomobillerin tüm lastiklerinin; ayrıca seyir esnasında değiştirilmek zorunda kalınan lastiklerin yerine takılacak lastiklerin kışlık lastik olması zorunludur. Araçta patinaj zinciri bulunması veya kullanılması kışlık lastik yerine geçmez.

Kamyon, çekici, tanker ve otobüslerde kış lastiği diş derinliği 4 mm’den, kamyonet, minibüs ve otomobil türü araçlarda kışlık lastik diş derinliği 1,6 mm’den az olmamalıdır. Bu sınırların altında olan lastikler güvenlik riski taşımaktadır. Yine bu sınırlar altındaki lastik sahiplerine denetimlerde cezai işlem uygulanacaktır.  

Kış Lastiği Olmamasının Cezası?

Kışlık lastik kullanması zorunlu olduğu halde kullanmayanlara, Karayolları Trafik Kanunun 65/A maddesinde belirlenen para cezası uygulanır. (2020 yılı kış lastiği cezası 776 TL dir.) 1 Ocak 2021 ile birlikte Hazine Ve Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranına göre kış lastiği cezası da artacaktır.

İdari Para Cezalarına Değindiğimiz Yazımız İçin Tıklayın

Yapılan denetimlerde kış lastiği bulunmayan araç sahiplerine, kışlık lastik takabilecekleri en yakın yerleşim birimine kadar gitmelerine izin verilir. Yerleşim yerine gidebilmeleri için araç sürücüsüne güzergâh ve yerleşim yeri bilgilerini de içeren İzin Belgesi düzenlenir. Sürücü bu güzergâhı takip etmek zorundadır.

Kış lastiği denetimi yapmaya  Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının personeli ile Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı, Gümrük ve Ticaret Bakanlığının sınır kapılarındaki birimleri ve belediyelerin denetim birimleri yetkilidir. Sadece trafik polisi değil bu kurumlarda çalışanlarca memurlarca da denetimler yapılabilmektedir.  

Kış Lastiği Hangi Araçlarda Zorunlu Değildir?

Yazımızın başında kış lastiği zorunluluğu olan araçları belirtmiştik. Kış lastiği tebliğine göre  lastik tekerlekli traktörler, iki ve üç tekerlekli taşıtlar, römork ve yarı römorklar, Türk Silahlı Kuvvetlerine ait taşıtlarla ve bunların römorkların kışlık lastik uygulaması kapsamı dışında kalmaktadır. Saydığımız bu araçlar için kışlık lastik takma zorunluğu bulunmamaktadır.

Kış Lastiği Kanuni Altyapısı Nedir?

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından 2017 yılında yayımlanan “Kış Lastiği Kullanma Zorunluluğu İle İlgili Usul Ve Esaslar Hakkında Tebliğ” ile kışlık lastik zorunluluğu uygulamasının detayları belirlenmiştir. İdari para cezası ise Karayolları Trafik Kanunu’nun 65/A Maddesi gereği düzenlenmektedir.

Kaynak:

U.A.Bakanlığı ‘‘Kış Lastiği Kullanma Zorunluluğu İle İlgili Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’’

Kimleri Kapsamaktadır?

Düzenleme araç muayene süresi 3 Nisan-3 Temmuz tarihlerinde sona eren ve 17 Ağustos’a kadar muayenesi yaptırılamayan araçları kapsamaktadır. Yani sadece 3 Nisan ve 3 Temmuz arası muayenesi biten araçları kapsamaktadır. Örneğin bu durum, 4 Temmuzda muayenesi bitmiş, 2 Nisanda muayenesi bitmiş araçlar için geçerli bir düzenleme değildir.

Muayenesi biten ve muayene süresi 30 günü geçen yetki belgesi sahibi araçlar otomasyon sistemi tarafından düşülmekteydi. Yapılan düzenlemeye göre muayene süresi uzatılan araçların yetki belgesinden düşmemesi için bir işleme gerek yoktur. Bakanlık bu durumu sisteme tanıtacaktır.

link: Tüvtürk Mauyene Online Randevu

Kaynak: https://uhdgm.uab.gov.tr/duyurular/03-04-2020-03-07-2020-tarihleri-arasinda-arac-muayenesi-dolan-araclarin-muayene-sureleri-uzatilmistir

Kanuna göre, değişikliğin yürürlük tarihinden sonra üretilen servis ve turizm taşımacılığı yapanlar dışında, şehir içi yolcu taşıma hizmeti yapan araçlardan engelliler için erişilebilir olmayanlara yolcu taşıma hizmeti için yetki belgesi, izin veya ruhsat verilmeyecek.

Şehirlerarası yolcu taşıma hizmeti yapan araçlar ile şehir içi servis ve turizm taşımacılığı hizmeti veren araçların erişilebilir hale getirilmesi için usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenecek.

Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra üretilen şehirlerarası ve uluslararası yolcu taşımacılığı ile servis ve turizm taşımacılığı yapan araçlar, yetki belgesi, izin veya çalışma ruhsatı verilmesi konusunda araç değil hizmet temelinde düzenleme yapıldığı için, belirtilen araçlar için aranan erişilebilirlik zorunluluğu hizmet olarak düzenlenecek.

Kanunla, karayolu ile turizm taşımacılığı yapan veya şehirlerarası toplu taşıma hizmeti veren kişilerin, engelli bireylere erişilebilir toplu taşıma hizmeti sağlanmasına ilişkin talebini azami 72 saat içinde karşılamak yükümlülüğüne ilişkin herhangi bir cezai yaptırım olmamasının, bu kişilerin erişim hakkını engellememesi için düzenleme yapılıyor. Buna göre, karayoluyla turizm taşımacılığı yapan veya şehirlerarası toplu taşıma hizmeti veren, servis taşımacılığı yapan gerçek ve tüzel  kişiler, engelli personel veya öğrenciye talep halinde erişilebilir taşıma hizmetini sağlama yükümlülüğü, idari para cezası kapsamına alınıyor.

Şehirlerarası yolcu taşımacılığı yapan bütün firmalar artık aracınca değişikliklere giderek engelli vatandaşlara uygun hale getirme zorunluluğunu yerine getirmez ise yetki belgeleri yenileme ve yeni belge verme olmayacak.

Bu yüzden bütün yolcu taşıma yapan firmaların bu hassasiyeti göz önünde bulundurması gerekmekte aksi halde yapılan denetimlerde hem cezai işlem görecekleri hem de yetki belgesi işlemleri yapılmayacağı unutulmamalıdır.

Bu belgeyi almadan yola çıkan araçlar yol kenarı denetim istasyonların da denetime tabi tutulduklarında (65 1/f ceza maddesi ve 384 TL ceza uygulanır, 2015 fiyatıdır) ceza ile karşılaşırlar. Karayollarında trafiğe çıkışın devamlı olarak yapılmasının gerekli görülmesi halinde, bu işe ayrılacak her bir araç, yarı römorklu araç veya katar için güzergah ve taşıma sınırları ile süre belirtilerek süreli, Karayollarında trafiğe çıkışın münferit olarak yapılması halinde, bu işe ayrılacak araç, yarı römorklu araç veya katar için güzergah ve taşıma şartları ile taşıma zamanı belirtilerek, her çıkış için ayrı,bir  Özel Yük Taşıma İzin Belgesi alınması mecburidir. Ağırlık ve boyutları bakımından özelliği olan, başka ulaşım sistemleri ile taşınması mümkün olmayan ve taşıma sınırını aşarak taşınması zorunlu olan yüklerin taşınmasında, Karayolları Genel Müdürlüğünden izin alınması ve taşımanın bu izindeki esaslara göre yapılması mecburidir.  Karayolları Genel Müdürlüğünden alınacak özel izin belgesine tabi olan tescilli veya tescilsiz araçların, izinsiz olarak karayoluna çıkmaları halinde, Karayolları Genel Müdürlüğünden alınacak “Özel İzin Belgesi” ibraz edilinceye kadar trafikten men edilir.

4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunun ve Yönetmeliği uyarınca ilgili illerin il trafik komisyonu veya UKOME kararlarına istinaden Ulaştırma Bakanlığınca düzenlenen D4 yetki belgesi kapsamında söz konusu büyükşehirlerde yapılan şehir içi yolcu taşımaları 5216 sayılı kanunda yapılan değişiklik üzerine şehir içi yolcu taşımaları kapsamına girmişti.

Özellikle büyükşehir sınırları dahilinde bulunan ilçelerde veya kasaba köy yollarında yapılan denetimlerde, yolcu taşımacılığı yapan gerçek veya tüzel kişiler bağlı bulundukları belediyelerden D4 belgesi almamış ise 4925 sayılı Karayolu Kanunu ve Taşıma Yönetmeliğine istinaden mi 2918 Trafik Kanununa istinaden mi ilgili idari yaptırımlar uygulanması hakkında tereddüt oluşmaktadır. Bilinmesi gerekir ki yukarıda belirtilen değişikliğe istinaden yetki belgesi olmadan yolcu taşımacılığı yapan taşımacılara Taşıma Kanununun 5 inci maddeye göre yetki belgesi almadan veya yetki belgesi aldığı halde yetki belgesi kapsamına uygun olmayan faaliyette bulunanlara 1253 TL idari para cezası uygulanmaktadır. Ama bu durum Büyükşehir sınırları içinde yolcu taşımacılığı yapan yetki belgesi sahiplerini kapsamamaktadır. Yapılan bu ihlale karşı 2918 Trafik Kanununa istinaden Ek 2/3 maddesine göre ceza-i işlem uygulanmaktadır. Ceza uygulayacak Jandarma kolluk kuvvetleri ve polislerdir.

Ceza Miktarları Nelerdir

Dikkat edilmesi gereken diğer bir hususta 2918 kanuna göre düzenlen cezanın yaptırımı daha ağırdır.

İlgili maddede “İlgili belediyeden izin veya ruhsat almaksızın, belediye sınırları dâhilinde ticari amaçlı yolcu taşımak,” hükmüne aykırı davranmaktan Sürücülere, bağlı bulunduğu durak, işyeri ve işletmelerin sorumlularına bir yıl içerisinde 1. defasında 2.532 TL. % 25 İndirimli 1.899 TL. bir yıl içerisinde tekerrür halinde 4.220 TL. %25 İndirimli 3.165 TL. ayrıca, 60 gün trafikten men uygulanmaktadır. (ceza miktarları 2016 yılına aittir)

Türkiye genelinde bütün illerde ticari taksilerle şehirci yolcu taşımacılığı yapılmaktadır. Ancak bu taşımacılık bağlı bulundukları illerin mücavir alanı dışına da taşmaktadır. Bu tür taşımacılık yaparken dikkat edilmesi gereken husus il dışına taşımacılığı yaptıktan sonra gelirken aracının boş olarak dönmesi gerekir. Ulaştırma Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığının yayınlamış olduğun genelge itibariyle genelgeye aykırı taşımacılık yapanlara yapılan denetimlerde yetki belgesi kapsamına giren taşımacılık faaliyetinde bulunmaktan idari işlem uygulanacaktır. İlgili genelge şöyle demektedir;” Şehir içi taksilerin durumu: Büyükşehir Belediyeleri/Belediyeler tarafından yetkilendirilmiş şehir içi ticari taksilerin yetkilerinin geçerli olduğu belediye sınırlarının dışına çıkmaları aşağıdaki kurallara tabidir.

Şehir içi taksiler;

a) Yetkilendirilmiş oldukları belediye sınırlarından bu sınırların dışındaki herhangi bir noktaya tek yönlü (gidişi dolu-dönüşü boş) olarak,

b) İlgili mevzuata uygun şekilde yetkilendirilmiş şehir içi taksi uygulaması yapılmayan belediye sınırları içerisinde veya hiçbir belediyenin sınırlarına girmeyen bir yerde bulunan havaalanlarına, tren garlarına, deniz limanlarına veya bu durumdaki havaalanlarından, tren garlarından, deniz limanlarından yapılacak taşımalarda ise; yetkilendirilmiş oldukları belediye sınırlarından/sınırlarına iki yönlü (gidişi dolu/boş-dönüşü dolu/boş) olarak, yolcu taşıyabilirler.

Tedbir almadan, diğer yayalar için rahatsızlık verecek boyutta eşyaları iten veya taşıyan, taşıt yolunun en sağ şeridinden fazla kısmını işgal eden, gece ve gündüz görüşün az olduğu hallerde çarpmayı önleyici uyarıcı tedbirleri almayan,

Yayaların yürümesine ayrılmış kısımların kullanılmasının mümkün olmadığı veya bulunmadığı hallerde,  taşıt trafiğini tehlikeye düşürecek şekilde taşıt yolunda yürüyen,

Yolun her iki tarafında yaya yolu ve banket bulunmayan veya kullanılır durumda olmayan iki yönlü trafiğin kullanıldığı karayollarında, taşıt yolunun sol kenarını izlemeyen,

Yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerdeki geçitlerde, yayalar için ışıklı işaret olduğu halde bu işaretlere uymayan,

Karşıdan karşıya geçişlerde işaretlere riayet etmeyen,

Işıklı işaret veya yetkili kişilerin bulunmadığı geçitlerde ve kavşaklarda, yaklaşan aracın uzaklık ve hızını göz önüne almadan veya göz önüne aldığı halde uygun zamanda geçmeyen,

Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde; taşıt yolu üzerinde trafiği tehlikeye düşürecek davranışlarda bulunan yayalara,

Yerleşim yerleri dışındaki karayollarında, taşıt yolu üzerinde; zorunlu haller dışında hayvan bulundurmak, binek hayvanları ve sürüler ile elle sürülen araçları trafik kurallarına uymadan sevk ve idare etmek veya ettirmek, başıboş bırakanlara 88,00 TL. (2017 yılı için) idari para cezası verilir. Ayrıca, başıboş hayvan bırakma yasağına rağmen hayvan bırakarak trafik kazasına sebebiyet verenlere 3 ay hafif hapis cezasına çarptırılır.

Yayaların Uyması Gereken Genel Kurallar

1. Cadde ve sokaklarda her zaman yaya kaldırımını kullanılmalıdır. Karşı kaldırıma yaya geçitleri kullanılmalıdır.
2. Kaldırımdan inerken, karşıdan karşıya geçerken önce sola, sonra sağa yine sola bakıp öyle geçilmelidir.
3. Yaya kaldırımı olmayan yerlerde yolun solundan yürünülmelidir.
4. Trafik görevlilerinin işaretlerine uymalıdır.
5. Trafik görevlisi olmadığı yerlerde trafik işaretlerine dikkat edilmelidir.
6. Trafik işaret lambası yayalara kırmızı yanarken kesin olarak karşıya geçilmemelidir.
7. Karşıdan karşıya geçerken eğriler ve zikzaklar yapmadan hızlıca geçilmelidir.
8. Hareketsiz araçların önünden ve arkasından geçilmemelidir.
9. Toplu taşıma araçlarını kullanırken, inerken taşıtın tam olarak durmasını beklemeliyiz.

Tabi ki kurallar insanlar içindir bu kurallara uymak kendi menfaatimizin yanı sıra kamu menfaatinde uymaktadır.

Yayalara Verilen Trafik Cezaları

Ceza Maddesi: 68/1-a-1

Yönetmelikte belirtilen tedbirleri almadan, diğer yayalar için ciddi rahatsızlık verecek boyutta eşyaları itmek veya taşımak, taşıt yolunun en sağ şeridinden fazla kısmını işgal etmek, gece ve gündüz görüşün az olduğu hallerde çarpmayı önleyici uyarıcı tedbirleri almamak,

Ceza tutarı: 108 TL

Ceza Maddesi: 68/1-a-2

Yayaların yürümesine ayrılmış kısımların kullanılmasının mümkün olmadığı veya bulunmadığı hallerde, taşıt trafiğini tehlikeye düşürecek şekilde taşıt yolunda yürümek,

Ceza tutarı: 108 TL

Ceza Maddesi: 68/1-a-3

Her iki tarafta da yaya yolu ve banket bulunmayan veya kullanılır durumda olmayan iki yönlü trafiğin kullanıldığı karayollarında, taşıt yolunun sol kenarını izlememek,

Ceza tutarı: 108 TL

Ceza Maddesi: 68/1-b-1

Yaya ve okul geçitlerinin bulunduğu yerlerdeki geçitlerde, yayalar için ışıklı işaret olduğu halde bu işaretlere uymamak,

Ceza tutarı: 108 TL

Ceza Maddesi: 68/1-b-2

Karşıdan karşıya geçişlerde işaretlere riayet etmemek,

Ceza tutarı: 108 TL

Ceza Maddesi: 68/1-b-3

Işıklı işaret veya yetkili kişilerin bulunmadığı geçitlerde ve kavşaklarda, yaklaşan aracın uzaklık ve hızını göz önüne almadan veya göz önüne aldığı halde uygun zamanda geçmemek,

Ceza tutarı: 108 TL

Ceza Maddesi: 68/1-c

Yaya yollarında, geçitlerde veya zorunlu hallerde; taşıt yolu üzerinde trafiği tehlikeye düşürecek davranışlarda bulunmak,

Ceza tutarı: 108 TL

Not: Ceza miktarları 2019 yılına aittir.